Een dashcam is voor steeds meer automobilisten een vast onderdeel van de auto. De camera filmt onderweg en kan bij een aanrijding precies laten zien wat er is gebeurd. In Oostenrijk liggen de regels rond dashcams echter aanzienlijk strenger dan in Nederland. Wie zijn camera tijdens de hele rit alles laat opnemen en bewaren, kan in de problemen komen met de Oostenrijkse privacywetgeving.
Toch is de veelgehoorde uitspraak dat dashcams in Oostenrijk simpelweg verboden zijn te kort door de bocht. Het bezit van een dashcam is toegestaan en zelfs het gebruik ervan is onder bepaalde omstandigheden mogelijk. Het komt vooral aan op de manier waarop er wordt gefilmd en opgeslagen.
Waarom is een gewone dashcam problematisch?
In Oostenrijk vallen camera’s die personen en kentekens registreren onder de Datenschutz-Grundverordnung (DSGVO, de Europese AVG) en het Oostenrijkse Datenschutzgesetz (DSG).
De Oostenrijkse Datenschutzbehörde stelt dat dashcams in de praktijk vaak niet aan die regels voldoen. Een camera die tijdens een complete autorit continu de openbare weg filmt en de beelden bewaart, registreert immers grote aantallen mensen en voertuigen die niets met de bestuurder te maken hebben.
Vooral systematische bewaking van het verkeer met als gedachte ‘voor het geval er iets gebeurt’ is problematisch. Volgens de Oostenrijkse automobilistenclub ÖAMTC behoort systematische verkeersbewaking in principe tot het domein van de overheid.
Dat betekent echter niet dat iedere dashcam verboden is.
Een paar minuten filmen kan wel toegestaan zijn
De Oostenrijkse privacyautoriteit beschrijft zelf situaties waarin een dashcam wel rechtmatig gebruikt kan worden. De opname moet dan vooral gericht zijn op het vastleggen van een concreet incident, bijvoorbeeld een aanrijding.
Daarbij gelden strenge voorwaarden. De camera moet zo weinig mogelijk van de omgeving vastleggen en beelden moeten normaal gesproken voortdurend worden overschreven. Alleen wanneer er daadwerkelijk iets gebeurt, mag een korte opname worden bewaard.
In Oostenrijkse procedures zijn bijvoorbeeld opnames van drie en vijf minuten rond een incident toegestaan.
Een moderne dashcam die voortdurend een tijdelijke buffer maakt, deze automatisch overschrijft en alleen na bijvoorbeeld een botsing of plotselinge remmanoeuvre enkele minuten veiligstelt, heeft daarom een veel betere juridische uitgangspositie dan een camera die iedere vakantierit als één groot videobestand bewaart.
Boete van € 10.000 of € 25.000?
Op internet duiken regelmatig waarschuwingen op dat een automobilist bij de eerste overtreding maximaal € 10.000 moet betalen en bij een tweede overtreding zelfs € 25.000. Die bedragen geven de huidige Oostenrijkse wetgeving niet goed weer.
Er bestaat geen aparte ‘dashcamboete’ met een vast maximum voor de eerste en tweede overtreding.
In het huidige Oostenrijkse Datenschutzgesetz kan voor bepaalde overtredingen rond onrechtmatige beeldverwerking een bestuurlijke boete van maximaal € 50.000 worden opgelegd. Als de overtreding onder de boetebepalingen van de Europese AVG valt, geldt een ander juridisch kader.
Dat klinkt alarmerend, maar een maximale wettelijke boete is vanzelfsprekend niet hetzelfde als het bedrag dat een vakantieganger bij een politiecontrole automatisch moet betalen. De omstandigheden en ernst van een overtreding spelen daarbij een belangrijke rol.
Ook alleen opnemen kan al fout zijn
Een ander misverstand is dat je pas problemen krijgt wanneer je dashcambeelden op Facebook, YouTube of andere sociale media zet.
Dat klopt niet. Ook het verzamelen en opslaan van beelden kan op zichzelf in strijd zijn met de privacyregels.
Publiceren is vervolgens nog een extra stap. Zelfs wanneer een opname rechtmatig is gemaakt, betekent dat volgens de Oostenrijkse Datenschutzbehörde niet automatisch dat je die beelden ook op internet mag zetten.
Zijn mensen of kentekens herkenbaar, dan is publiceren al snel problematisch.
Vakantievideo vanuit de auto mag wel
Opvallend genoeg maakt Oostenrijk wel onderscheid tussen verkeersbewaking en gewone vakantiebeelden.
Film je tijdens een rit door de Alpen bijvoorbeeld bewust het landschap als herinnering aan je vakantie? Dan kan de zogenoemde huishoudelijke of privé-uitzondering gelden. De Oostenrijkse Datenschutzbehörde noemt zelfs opnames tijdens vakantieritten en beelden die met een helmcamera tijdens het skiën worden gemaakt als voorbeelden.
Het belangrijkste verschil zit in het doel. Een camera die een mooie bergroute filmt, is iets anders dan een dashcam die acht uur lang iedere weggebruiker registreert, zodat er eventueel bewijsmateriaal beschikbaar is.
Een GoPro is daardoor niet automatisch toegestaan en een dashcam niet automatisch verboden.
Dashcam uitzetten in Oostenrijk is de eenvoudigste oplossing
Voor Nederlandse vakantiegangers blijft het praktische advies eenvoudig. Heb je een normale dashcam die tijdens de gehele rit continu filmt en waarbij langere stukken op de geheugenkaart blijven staan? Gebruik hem dan liever niet in Oostenrijk.
De ANWB noemt Oostenrijk expliciet als een van de landen waar je een dashcam beter niet kunt gebruiken.
Je hoeft de camera daarvoor niet per se uit de auto te verwijderen. Alleen het bezit of de aanwezigheid van een uitgeschakelde dashcam is geen illegale gegevensverwerking. Zorg er wel voor dat hij daadwerkelijk niet opneemt. Let daarbij ook op automatisch inschakelen na het starten van de auto en op een eventuele parkeermodus.
Bij twijfel is het loskoppelen van de voeding daarom een simpele oplossing. Dan weet je zeker dat je vakantierit door Oostenrijk niet onbedoeld verandert in een juridisch ingewikkelde filmproductie.